Ο κομήτης 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák επιβραδύνει την περιστροφή του μέχρι μηδέν και αρχίζει αντίστροφη. Πρώτη τέτοια παρατήρηση σε ουράνιο σώμα.
Αστρονόμοι που ανέλυσαν δεδομένα του τηλεσκοπίου Hubble από τον Δεκέμβριο του 2017 ανακάλυψαν ότι ο κομήτης 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák έχει υποστεί ασυνήθιστη αλλαγή στην περιστροφή του: από 46–60 ώρες (Μάιος 2017), η περίοδος συντόμευσε ξανά στις περίπου 14 ώρες. Η πιο αξιόπιστη εξήγηση που δίνουν οι επιστήμονες είναι ότι η ταχύτητα περιστροφής θα συνεχίσει να μειώνεται μέχρι να μηδενιστεί εντελώς, για να ξεκινήσει στη συνέχεια αντίστροφη περιστροφή.
Τι συμβαίνει στον κομήτη
Ο 41P έχει διάμετρο περίπου 1 χιλιόμετρο και κάνει μια πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο κάθε 5,4 χρόνια. Σύμφωνα με τον αστρονόμο Jewitt, που επανεξέτασε τα αρχεία του Hubble, η πιο λογική ερμηνεία των δεδομένων είναι ότι η ηλιακή ακτινοβολία θερμαίνει τον πάγο στην επιφάνεια του κομήτη, ο οποίος εξαερώνεται και δημιουργεί ισχυρά αέρια τζετ. Όταν αυτά τα τζετ εκτοξεύονται σε αντίθετη κατεύθυνση από την τρέχουσα περιστροφή, παράγουν αντίθετη ροπή — λειτουργούν δηλαδή σαν φρένο που σταδιακά επιβραδύνει τον κομήτη μέχρι να σταματήσει και να ξεκινήσει να στρέφεται αντίστροφα.
Πρώτη φορά που παρατηρείται «γρήγορη» αλλαγή κατεύθυνσης
Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον επισημαίνουν ότι τέτοιες μεταβολές συνήθως διαρκούν δεκαετίες ή και αιώνες. Ο κομήτης 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák αποτελεί το πρώτο παράδειγμα στο οποίο επιστήμονες εντόπισαν «ταχεία» αντιστροφή κατεύθυνσης σε ουράνιο σώμα. Άλλοι ειστήμονες προειδοποιούμ ότι τέτοιες έντονες μεταβολές δοκιμάζουν τη δομική συνοχή του κομήτη και αυξάνουν τον κίνδυνο θραύσης του πυρήνα.
Τι θα δείξει η επόμενη επιστροφή
Οι ερευνητές περιμένουν με ανυπομονησία την επόμενη περιφορά του 41P γύρω από τον Ήλιο, η οποία αναμένεται στα τέλη του 2027 έως τις αρχές του 2028. Αν ο κομήτης έχει αποκτήσει υπερβολική ταχύτητα περιστροφής, ο πυρήνας του μπορεί να αποσυντεθεί. Ο Jewitt εκτιμά ότι η «αυτοκαταστροφή» του πυρήνα ίσως έχει ήδη ξεκινήσει. Αν ο κομήτης διαλυθεί, θα εκτεθεί υλικό που παρέμενε κατεψυγμένο εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια — αρχαίος πάγος από τα πρώτα στάδια του ηλιακού μας συστήματος, που μπορεί να αποτελέσει χημικό «χάρτη» της εξέλιξής του.